"Көңілді математиканың STEАM әлеміне саяхаты»
Мақсаты:
Жаңа заман баласы —ертеңгі еліміздің болашағы. Жас ұрпақты тәрбиелеудегі басты міндеттердің бірі білім берудің әдіс- тәсілдерін түрлендіріп, жаңа инновациялық білім технологиясын меңгеру. Роботтар арқылы мектепке дейінгі балалардың танымдық қабілеттерін, конструктивтік ойлау дағдыларын, өй- өрістерін дидактикалық ойындар арқылы математика негіздерін үйретуді кеңейту.
"Bee bot" роботы
Сапалы білім, саналы тәрбие беру үшін педагогтың үздіксіз ізденуі, шыңдалуы, шығармашылықпен айналысуы, білімін жетілдіруі қажет. Сондықтан ғалымдар жаңа технологияны ойлап табуда. Өйткені, жаңа оқыту технологиялары заман талабына сай білім беру бағытын өзгертеді. Өздігінен білім алуға, логикалық пайымдауға талдай, қорытындылай алатын коммуникативті тұлғаны қалыптастыруға мүмкіндік туғызады.
Жаңа ақпараттық технологияларды білім беру жүйесінде қолданудың ең маңызды факторы, негізгі қозғаушы күші- адам, сол себепті білімнің негізгі ұстанымдары іске асырылады. Осыған байланысты адамның шығармашылық әлеуетін дамыту үшін қажетті жағдай жасалуы керек.
Мектепке дейінгі білім беру үрдісінде ақпараттық қатынастық технология құралдарын қолданудағы мақсатымыз баланың танымдық қызығушылығын қалыптастыру болып табылады. Балада танымдық қызығушылықтың болуы- олардың оқу іс-әрекеттерге белсенді, білімінің сапалы болуына басқа да іс-әрекеттерге жағымды әсерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Тәуелсіз еліміздің ертеңі-жас ұрпақтың рухани байлығы, мәдениеті, саналы ойлау қабілеті мен біліміне байланысты болады. Осы орайда егеменді еліміздің білім беру жүйесінде әлемдік деңгейге жету үшін жасалып жатқан талпыныстар оқытудың әр түрлі әдәс-тәсілдерін қолдана біліп, терең білімді, ізденімпаз, барлық іс-әрекеттерінде шығармашылық бағыт ұстанатын, сол тұрғыда өз болмысын таныта алатын жеке тұлға тәрбиелеу ісіне ерекше мән берілуде.
Инновациялық әдіс –білімді ұрпақ кепілі
Бүгінгі күні әлемдік ақпараттық білім деңгейін көтерудің тиімді жолы – білім беру саласын толықтай ақпараттандыру. Қазіргі заман педагогінен тек өз мамандығының терең білгірі болуы емес, тарихи танымдық, педагогикалық- психологиялық сауаттылық, саяси –экономикалық білімділік және ақпараттық сауаттылық талап етіледі. Заман талабына сай білім беруде жаңалыққа жаны құмар, шығармашылықпен жұмыс істейтін, оқу мен тәрбие ісіне белсене қатысатын, оқытудың жаңа технологиясын шебер меңгерген, білігі мен білімі жоғары ұстаз бола алады.
Біріккен Ұлттар Ұйымының шешімімен «ХХІ ғасыр- ақпараттандыру ғасыры» болғандықтан, педагогтерге компьютерлік сауаттылық қажет. Қазақстан Республикасы ғылыми-техникалық прогрестің негізгі белгісі-қоғамды ақпараттандыру болатын жаңа кезеңге енді.
Оқытудың ақпараттық технологиясы- бұл ақпаратпен жұмыс жасау үшін арнайы тәсілдер, педагогикалық технологиялар, бағдарламалық және техникалық құралдар мен кешендер және тағы басқа. Ақпараттық технологияларды пайдаланудың негізгі артықшылықтары:
1. Балалаларға тақырып шеңберінде немесе белгілі бір уақыт аралығында берілуге тиіс мәліметтер көлемін ұлғайтады;
2. Білімге бірі-бірінен алыс ара қашықтықта орналасқан оқу орнында отырып қол жеткізуге болады;
3. Оқыту жүйесінің көп деңгейлігі оқу материалының сапасын арттырады.
Инновациялық әдістердің ең негізгісінің бірі – интерактивті оқыту әдісі. Негізгі қағидасы-педагогикалық қарым-қатынас диалог арқылы жеке тұлғаны қалыптастырып дамыту. Интерактив- ағылшынның «өзара әрекет» деген сөзінен шыққан. Демек, интерактивті оқыту әдістері тұлғааралық қарым-қатынасқа негізделе отырып, жеке тұлғаны дамытуға бағытталған. Сонымен бірге сапалы білім алудың алғы шарттары болып табылатын таным белсенділігі мен ізденіс белсенділігін қалыптастырып қана қоймай, әрі қарай дамытады.
Теориялық білімді өмірмен ұштастыру үшін компьютердің қажет екені даусыз. Қазіргі қоғамда ақпараттық мәдениет пен ақпараттық білім беруді ұйымдастыру аса маңызды. Оқу тәрбие үрдісінде балалардың танымдық белсенділіктерін ақпараттық технология арқылы дамыту төмендегідей мүмкіндік береді:
1. Аудиовизуалды құралдарды қолдану оқу материалының мазмұнын түсінікті, қызықты етуге;
2. Оқу материалын түрлі динамикалық суреттермен жан-жақты бірнеше қырынан түсіндіруге;
3. Қарапайым жағдайларда қиындық туғызатын заңдылықтарды көрсетуге;
4. Тұлғаға бағытталған оқытуды жүзеге асыруға;
5. Баланың жас ерекшелігіне сай жағдай жасауға;
6. Ақпаратық мәдениеттің дамуына, жаңа ақпараттық құралдармен жұмыс жасауына ықпал етуге;
7. Тірек сызба, көрнекіліктер көрсетуге;
8. Ойын арқылы оқытуға;
9. Сөзжұмбақ, ребустар шешуге, т.б.
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеттің бір сарындылығы баланы тез шаршатады. Сондықтан іс-әрекет формаларын түрлендіріп отырған дұрыс. Жаңа тақырыпты меңгерту кезеңінде балаға өтілетін материал төңірегінде ақпарат беру, оның практикалық бағыттылығын түсіндіру, тақырып бойынша бақылау мен диагностикалау формалары жүзеге асады.
Қазіргі таңда көптеген интерактивтік бағдарламалық бөлімдер, қозғалмалы обьектілер құруға мүмкіндік беретін векторлық және графикалық жабдықтар көптеп шығып, қолданыс табуда. Осындай құралдардың бірі –мультимедиалық оқулықтарды балабақшаларда кеңінен пайдалану оқу іс-әрекеттің жоғары дәрежеде жүзеге асыруға мүмкіндік туғызары анық. Бұл жағдайда тәрбиеші әрбір оқу іс-әрекеттерін өтер алдында жиі көрнекіліктер ауыстырмаған болар еді. Ал мультимедиалық оқулықтар арқылы тәрбиеші уақытты тиімді және ұтымды пайдаланары айқын.
Мультимедиалық оқулықтар біріншіден балалардың қызығушылығын арттырады. Екіншіден зейін қойып көрумен қатар түсінбеген жерлерін қайта көруге мүмкіндік береді, сонымен қатар білім алу кезеңінде баланың белсенділігін арттыра түседі. Мультимедиалық оқулықтар балаларға таптырмас құрал. Себебі, бұл кезеңдегі балалардың зейіні әдемі түстерге, әдемі ойыншықтарға, әдемі суреттерге яғни әдемілікке, әсемдікке әуес болады.
Еліміз егемендік алғаннан бері қазақ тілін оқыту, оның әдістемесін жетілдіру мәселесі күн тәртібінен түспей келеді.Біздің баса назар аударатынымыз – мемлекеттік тіл мәртебесін арттырып, дамытудың бір жолы – қазақ тілін оқытуда нәтижеге жетелейтін тиімді әдіс-тәсілдерді қодану. Бұл қазақ тілін сапалы оқытудағы маңызды мәселелердің бірі.
Сондықтан тіл үйрету мәселесіне жаңаша көзқарастың қажет екенін аңғартады. Бұл бұлтартпас ақиқат.
Тіл үйретуде ұстанатын 4 негізгі ұстаным жадымызда нақты бекіген. Мәселен,
1) төрт негізгі дағдыны дамыту (сөйлесім, жазылым, оқылым, тыңдалым);
2) көрнекі және дыбыстық құралдарды тиімді пайдалану; (аудио, видео т.б.)
3) берілетін мәлімет әлеуметтік өмірден көрініс табуы керек;
4) адамның жас ерекшелігі мен қабылдау түйсіктерін де назарға алу керек. Міне, осы 4 негізгі ұстанымды бірдей алып жүріп, осы бағытта жұмыс істегенде ғана нәтижеге жетуге болады.
Тіл үйретуде көрнекі және дыбыстық құралдарды көп пайдалану бірден көп сезімнің іске қосылуын қамтамасыз ететіні белгілі. Мысалы, тіл үйренушілер естігенінің 10%-ын, естіген және көргенінің 50 %-ын, естіген, көрген және өзі жасағанының 90%-ын есте сақтайтынын ғалымдар дәлелдеп берген.
Сондықтан да өзге ұлт өкілдеріне тілді үйретуде барынша тиімді әрі қызықты тәсілдердің бірі – аудиовизуалды құралдарды пайдалану білу бүгінгі күн талабы. Аудиовизуалды құралдардың тіл меңгертудің барлық деңгейлерінде модульдік тақырыптарына сәйкес беру – әр білікті маманның міндеті.
Осы салада жұмыс істеп келе жатқандықтан, аудиовизуалды құралдардың тіл үйретудегі рөлі, тиімділігі, тәсілдері жөніндегі іс-тәжірибеммен бөліскім келеді.
Аудиовизуалды құралдардың тиіміділігіне тоқтала кетейін.
· біріншіден, тыңдаушылардың тілге деген қызығушылығын арттыратын «сиқырлы таяқша» іспетті құрал;
· екіншіден, сол үйретіліп отырған тілдің ерекшеліктерін, дұрыс дыбысталуын ести отырып, оны өзінің сөйлеу мәнерімен салыстыра алады, бағалай алады;
· үшіншіден, тыңдай отыра іс-әрекеттері арқылы түсінуге дағдыландырады;
· төртіншіден, алған теориялық білімін өмірмен ұштастырып, абстрактіден шынайы, күнделікті өмірмен байланысты болады;
· бесіншіден, оқытушы мен тыңдаушылардың шығармашылықпен айналысуына, сабақты түрлендіруге мүмкіндік береді, жалпы олардың қиялын, арманын, өзін-өзі тануына да септігін тигізеді;
· алтыншыдан, көрсетіліп отырған бейнефильм не болмаса қандай да бір шоу-бағдарламалар фрагменттері болсын сондағы кейіпкерлердің проблемасын шешуге ықпал етеді.
